Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci - streszczenie - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
19. Misja Kościoła

Jan Paweł II przybliża najważniejsze zadania Kościoła w obecnym świecie. W czasach współczesnych konieczna jest ogromna praca Kościoła pod względem apostolstwa świeckich i działalności misyjnej. W swojej misji Kościół musi być niestrudzony, pokorny i mężny. Najważniejsze, aby nie zaprzestał głoszenia Ewangelii w czasach, w których niektórzy głoszą „Chrystus – tak, Kościół – nie!”. Należy pamiętać, że Kościół jest Ciałem mistycznym Chrystusa, Jego wcieleniem i warunkiem Jego obecności i działania w świecie. Kościół ten wymaga jednak oczyszczania i odnowy.

20. Stosunek Kościoła do państwa

Konstytucja Gaudium et spes porusza kwestię wspólnoty politycznej i Kościoła, które są od siebie niezależne i autonomiczne. Jednakże, służąc osobistemu i społecznemu powołaniu tych samych ludzi, powinny one prowadzić zdrową współpracę. Znaczenie to jest dalekie od tego, jakie usiłowały nadać mu systemy totalitarne. Dla systemów totalitarnych świat należał wyłącznie do państwa, a Kościół był w pewnym sensie pozaświatowy. II Sobór Watykański podkreślił ważność czynnej obecności chrześcijan w życiu społecznym. W wieku XX nasiliło się negowanie wiary w Chrystusa. Pod koniec tysiąclecia oddziaływanie tych destrukcyjnych sił osłabło, lecz pozostawiło po sobie piętno w różnych dziedzinach moralności i etyki społecznej. Europa współczesna jest kontynentem spustoszeń pod tym względem, a programy polityczne, nastawione przede wszystkim na rozwój ekonomiczny, nie poprawią tej sytuacji. Tu otwiera się olbrzymie pole do pracy dla Kościoła.

21. Europa na tle innych kontynentów

Ojciec Święty rozpatruje kwestię Europy na tle innych kontynentów, opierając się na własnych obserwacjach w zgromadzeniach Synodu Biskupów oraz późniejszej współpracy z różnymi kongregacjami Kurii Rzymskiej. Kościół katolicki w Europie współdziała z chrześcijaństwem poreformacyjnym. Na Wschodzie dominuje natomiast prawosławie. Poza Europą kontynentem, na którym przeważa katolicyzm, jest Ameryka Łacińska. Afryka nadal jest kontynentem misyjnym.

Działalność misyjna Europy była bardzo ważna, ponieważ miała wpływ na ukształtowanie się większości Kościołów pozaeuropejskich. W wieku XX zaistniała swoista konkurencja trzech światów. Kościół musiał wówczas zmodyfikować sposób ewangelizacji. W „świecie kapitalistycznym” popierał sprawiedliwy postęp, a w „świecie komunistycznym” nasuwała się konieczność walki o prawa człowieka i prawa narodów. Z kolei w krajach „trzeciego świata” Kościół skupił się na chrystianizacji miejscowego społeczeństwa oraz uwydatniał niesprawiedliwy podział dóbr.

DEMOKRACJA: MOŻLIWOŚCI I ZAGROŻENIA

22. Współczesna demokracja


Demokrację należy rozumieć nie tylko jako ustrój polityczny, ale także jako pewną postawę umysłową i obyczajową. Korzenie demokracji sięgają aż do czasów tradycji greckiej, w której można było wyróżnić trzy odmiany ustroju politycznego: monarchię, arystokrację i demokrację. W ustroju monarchicznym władzę sprawował władca, arystokratycznym – pewna grupa społeczna, wyróżniająca się zasługami, pochodzeniem bądź zamożnością. W ustroju demokratycznym natomiast władzę posiadało całe społeczeństwo, a uściślając – struktury władzy, wyłaniane w drodze wolnych wyborów. Współczesne tendencje sprawowania rządów zmierzają ku demokracji, która najbardziej odpowiada rozumnej i społecznej naturze człowieka oraz wymogom sprawiedliwości społecznej.

Analizując dzieje Polski można dostrzec stopniowe następowanie po sobie wspomnianych trzech form ustroju politycznego. W roku 1989, po upadku Polski Ludowej, Trzecia Rzeczpospolita przyjęła ustrój, przybliżony do tego sprzed II wojny światowej. Po upadku komunizmu i innych ideologii XX wieku, wiele państw związało swoje nadzieje z demokracją. Należy więc zadać pytanie, czym powinna być demokracja. W systemie demokratycznym, który postrzegany jest jako właściwy dla prawdziwego państwa, władzę ustawodawczą sprawują parlamenty.

Głównym postulatem demokracji jest tworzenie społeczeństwa wolnych obywateli, którzy wspólnie dążą do ogólnego dobra. W ustroju demokratycznym nienaruszalną podstawą powinien być kodeks moralności, zatwierdzony w Starym i Nowym Testamencie – Dekalog. Pamiętając jednak o wydarzeniach z historii Europy w XX wieku, należy mieć świadomość, że prawo stanowione przez człowieka powinno mieć granice, których nie można przekraczać. Granice te wyznaczają prawa natury i za ich pomocą Bóg chroni podstawowe dobra człowieka. W czasach współczesnych najwięcej zastrzeżeń budzą postanowienia prawne, dotyczące aborcji, ponieważ pozostają one w otwartym konflikcie z prawem Bożym i prawami natury.

23. Powrót do Europy?

Po upadku komunizmu w Polsce zaczęto wysnuwać tezę o konieczności powrotu do Europy. Wynikała ona w dużej mierze z faktu, że narzucony nam system totalitarny oddzielał nad od Europy Zachodniej. Nie należy jednak zapominać, że Polacy przez ten czas wnosili własny wkład w tworzenie nowej Europy. Rozwój „Solidarności” doprowadził do obalenia komunizmu nie tylko w Polsce, ale również w krajach sąsiednich. Współtworzenie Europy rozpoczęło się już od przyjęcia chrztu przez Polskę i Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 roku. Polacy przez wieki uczestniczyli w rozwoju historii kontynentu, broniąc go zbrojnie, o czym świadczą liczne zwycięskie bitwy, powstrzymujące najazdy wrogich nacji na Europę. Polacy mieli również swój wkład w rozwój kultury.

Wiek XVIII przyniósł wielki upadek Polski, która dopiero po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku mogła ponownie aktywnie uczestniczyć w akcie współtworzenia Europy. Postawa Polaków w obliczu II wojny światowej wykazała, że są oni godnym zaufania partnerem dla pozostałych państw. W latach istnienia „żelaznej kurtyny” nastąpił podział na Wschód i Zachód, zapominając, że Polska jest w centrum terytorialnym Europy. Ten sztuczny podział służył przede wszystkim celom politycznym i militarnym. Z tego punktu widzenia powołanie na papieża człowieka z Polski miało swoistą, symboliczną wymowę.

Wkład narodów Europy Środkowo-Wschodniej w tworzenie się dzisiejsze Europy zjednoczonej jest ogromny. Narody te broniły własnej tożsamości, zachowały ją i umocniły pomimo wpływów systemu totalitarnego. Obecnie największym zagrożeniem dla Europy Wschodniej jest zatracenie własnej tożsamości poprzez uleganie wpływom negatywnych wzorców kulturowych Europy Zachodniej. Temat tożsamości europejskich społeczeństw był podjęty na sympozjum, które odbyło się w Castel Gandolfo w 1994 roku. Paul Ricoeur poruszył wówczas zagadnienie znaczenia pamięci i zapominana w historii człowieka i społeczeństw. Pamięć jest właśnie tą siłą, która tworzy tożsamość istnień ludzkich na płaszczyźnie osobistej i zbiorowej.

24. Macierzyńska pamięć Kościoła

Omawiając zagadnienie tożsamości Kościoła należy przywołać inny wymiar tego samego zagadnienia. Chodzi tu o pamięć o wydarzeniach z życia Chrystusa, które zachowały się w Ewangelii. Wyjątkowym źródłem poznania Jezusa stała się pamięć Jego Matki. Macierzyńska pamięć Maryi jest szczególnie ważna dla bosko-ludzkiej tożsamości Kościoła. Rozrastanie pamięci Kościoła dokonywało się później poprzez świadectwo Apostołów i przez cierpienie męczenników. Pamięć ta utożsamia się z Tradycją, jaką jest przekazywanie przez Kościół tajemnicy Chrystusa i całości Jego nauczania. W zadaniu tym Kościół jest nieustannie wspierany przez Ducha Świętego i temu właśnie zawdzięcza swoją tożsamość. Pamięć o tożsamości sprawia, że Kościół od wieków pozostaje jednością. II Sobór Watykański podkreślił rolę Maryi w jedności pamięci, podkreślając, że Jej pamięć jest najwierniejszym odzwierciedleniem Bożej tajemnicy, która poprzez Kościół została przekazana całej ludzkości. Istotą tożsamości Kościoła nie jest wyłącznie tajemnica Chrystusa, ale także pamięć historii człowieka od chwili jego stworzenia. Zasadniczą rolą pamięci Maryi i Kościoła jest to, że człowiek dzięki nim odnajduje własną tożsamość.

25. Wertykalny wymiar dziejów Europy

Historia człowieka rozwija się w wymiarze horyzontalnym w przestrzeni i czasie, a także w wymiarze wertykalnym. Oznacza to, że Bóg pisze historię razem z ludźmi. Odpowiedź na pytanie, w jaki sposób Stwórca pisze historię, znajduje się już w pierwszych rozdziałach Księgi Rodzaju. Od początków dziejów człowieka Bóg objawia się jako Bóg obietnicy. W obietnicę wpisana jest dodatkowa treść – błogosławieństwo. Wypełnieniem obietnicy danej Abrahamowi i odziedziczonej przez Izrael był Chrystus. Stwórca w swoim Synu dał całej ludzkości obietnicą wiecznego życia. W tym wszystkim zamyka się najgłębszy sens historii, który wykracza poza jej granice i właściwe wyjaśnienie znajduje w Chrystusie. Celem Królestwa Bożego jest życie przyszłe.

ZAKOŃCZENIE

Jest to zapis ostatniej rozmowy z Janem Pawłem II, która odbyła się w Castel Gandolfo. Uczestniczył w niej również ksiądz prałat, Stanisław Dziwisz.

26. „Ktoś prowadził tę kulę…”

W wydarzeniach z 13 maja 1981 roku Ojciec Święty dostrzegał świadectwo Bożej łaski. Zamachowiec, Agca, strzelał z pewnością bezbłędnie, lecz „ktoś” tę kulę prowadził. Strzał Agcy powinien być śmiertelny. Kula przeszyła ciało papieża i upadła między nim a Dziwiszem. Dwa kolejne strzały raniły osoby, stojące w pobliżu. Ojciec Święty został natychmiast przewieziony do kliniki Gemelli. W karetce stracił przytomność. Przedtem wybaczył zamachowcowi. Przed operacją ksiądz Dziwisz udzielił papieżowi Namaszczenia Chorych. Po operacji Jan Paweł II został przewieziony na salę reanimacyjną. W tym czasie w Krakowie studenci zorganizowali „biały marsz”.

Papież odzyskał świadomość następnego dnia. Przez kolejne trzy dni strasznie cierpiał, lecz rekonwalescencja postępowała zaskakująco szybko i w pierwszych dniach czerwca wrócił do Watykanu. Jakiś czas później organizm Ojca Świętego zaatakował groźny wirus, będący efektem odrzuconej transfuzji krwi bądź wycieńczenia. Ponownie został przewieziony do szpitala, gdzie lekarze podjęli decyzję o przeprowadzeniu kolejnej operacji. Papież zdecydował, że zabieg ma być wykonany 5 sierpnia, w dniu Poświęcenia Bazyliki Matki Bożej Większej. 13 sierpnia ukazał się komunikat o zakończeniu leczenia klinicznego. W pięć miesięcy po zamachu Jan Paweł II spotkał się z wiernymi na placu świętego Piotra. Przemawiając do zebranych, wspomniał o pierwszym objawieniu w Fatimie, które miało miejsce 13 maja przed ponad sześćdziesięcioma laty. W dniu Bożego Narodzenia 1983 roku odbył rozmowę z Ali Agcą.

Stanisław Dziwisz uważał ocalenie Ojca Świętego za dar niebios. W wielkiej modlitwie o ocalenie papieża zjednoczył się cały Kościół. Pielgrzymi modlili się przez całą noc na placu świętego Piotra. Na całym świecie odprawiane były Msze święte w intencji Jana Pawła II. Ojciec Święty uznał zamach za jedną z ostatnich konwulsji XX-wiecznych ideologii przemocy. W obecności zła widział również obecność dobra i łaski.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Cytaty
2  Jan Paweł II – nota biograficzna
3  Interpretacja tytułu utworu „Pamięć i tożsamość”



Komentarze: Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci - streszczenie

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: